David Van Reybrouck Slagschaduw 07-05-2007
Slagschaduw beschouw ik eigenlijk als mijn eerste roman.” Geheel toevallig kwam ik hem tegen, David Van Reybrouck, in de foyer van Vredenburg tijdens de Nacht van de Poëzie. Het is iets wat je in de literaire wereld wel eens vaker hoort. Sommigen knikken dan instemmend, anderen fronsen, schudden bedenkelijk.
tekst: Merijn Schipper | foto: (c) Koen Broos



Slagschaduw is inderdaad niet zijn eerste boek. Eerder schreef hij het reisverhaal De Plaag, het stille knagen van schrijvers, termieten en Zuid-Afrika en hoewel het in Reybroucks ogen geen roman mag heten, is het geen ordinair reisverslag. Het houdt het midden tussen een historisch- annex entomologisch populairwetenschappelijk werk én een persoonlijke zoektocht, dat zich veelal bedient van literaire grepen. In de boekhandel vind je het eerder bij de literaire romans dan bij de reisverhalen.

Ach. Misschien is het voldoende om te constateren dat Van Reybrouck zich niet heeft voorgenomen de pen na zijn eerste publicatie in de prullenbak te sodemieteren en hoeven we de kwestie eerste / tweede roman verder ook niet uit te spitten. Beter is het te kijken naar wat Slagschaduw behelst. Het gaat hier immers om een recensie. 

Rik, de hoofdpersoon, de vaste freelance jounalist van een landelijk dagblad, zit op een knooppunt in zijn leven. Claire heeft hem pas verlaten en ook de dood van zijn collega en beste vriend hangt nog als een slagschaduw over zijn leven. Weinig tot niets komt uit zijn vingers en om maar iets om handen te hebben, pleegt hij onderzoekt naar het model voor het standbeeld van Gabriëlle Petit, de volksheldin, een redder volks. Zou zij wellicht zijn redder worden?

Waarin Van Reybrouck uitmunt, wérkelijk excelleert, is zijn metaforiek. In zijn hantering van de vergelijking, toont zich de dichter die hij ook is. Elke keer is het raak, herkenbaar, zonder in clichés te vervallen. Hij doet daarin denken aan een Barrico, Marquez en een Zola, hoewel die laatste wellicht wat breedsprakiger en bombastischer is dan Van Reybrouck.

De stijl frustreert het leesproces niet, in tegendeel. Zelden heb ik me zo in en in triest gevoeld als bij bepaalde delen van het boek. Heel bijzonder. Met Van Reybrouck zou ik nog wel over het laatste hoofdstuk willen praten, dat is het enige. Hoewel goed, hoewel prachtig, in zichzelf kloppend en redelijk subversief – iets dat me aanspreekt, heb ik moeite met de gemaakte keuze voor de richting die het inslaat. Hoewel de aaneenvoeging met het verhaal evident lijkt, lijkt de noodzakelijke verbinding wat op de achtergrond geraakt.

Toch, al met al is hier niet zomaar iemand aan het werk geweest, hier heeft een Schrijver aan gezeten. Heel knap en absoluut het lezen waard!


David van Reybrouck, Slagschaduw
Meulenhoff/Mantau Amsterdam/Antwerpen 2007, 199 blz. € 18,95 
ISBN 978 90 8542 085 9