Fotografe Annie Leibovitz heeft zo’n beetje iedereen die iets voorstelt wel voor haar lens gehad. Van Donald Trump tot John Cleese: de beaumonde stond voor haar in de rij. En staat 't nog steeds. Annie Leibovitz is een begrip. Haar zus Barbara maakte een persoonlijk portret van haar in 'Life Through a Lens', waarin grote zus Annie bewijst het voor de camera ook goed te doen.
tekst: Maartje Rutten

Leibovitz staat in haar vrij omvangrijke werkkamer in haar nog omvangrijkere huis aan de Hudson. Ze is bezig met het samenstellen van een nieuw boek. Wel die ene foto van een witgeschminkte Chris Rock erin, of niet? Wel de foto’s van haar geliefde Susan Sontag erin, of niet? Terwijl ze langzaam de keuze voor de foto’s afweegt, wordt de kijker meegenomen langs de spelonkjes in haar leven tot nu toe.

Leibovitz begon met fotograferen voor Rolling Stone Magazine. Ze ging mee op tour met de Rolling Stones (waar ze ook bleef fotograferen toen Mick Jagger naar het ziekenhuis moest om zijn openliggende arm te hechten) en Fleetwood Mac, maakte reportages over een eng jonge Arnold Schwarzenegger en dansers Mikhail Baryshnikov en Mark Morris, zorgde voor rellen toen ze een hoogzwangere (én poedelnaakte) Demi Moore op de cover van Vanity Fair en doet tegenwoordig ook aan modefotografie voor Vogue. Eén van haar beroemdste foto’s is een portret van Yoko Ono en John Lennon: Yoko ligt met haar kleren aan op de grond rustig omhoog te kijken, naast haar ligt John, volledig naakt, met zijn been en armen om haar heen geslagen. Het is een ontzettend krachtig beeld; vooral als je bedenkt dat Lennon een paar uur na het nemen van die foto werd neergeschoten voor zijn appartement.

Kenmerkend voor de werkwijze van Leibovitz zijn de concepten voor elke foto afzonderlijk. Een portret van Leibovitz gaat verder dan alleen het afbeelden van een bekende meneer of mevrouw. Leibovitz was één van de eerste fotografen die zo conceptueel te werk ging. Christo wordt ingepakt. Patti Smith staat voor brandende vaten. Keith Haring staat naakt en (door zichzelf) beschilderd in een volledig (door hemzelf) beschilderd appartement. Whoopi Goldberg ligt in een bad vol melk. In 'Life Through a Lens' zien we de verschuiving in deze werkwijze, het punt waarop Leibovitz verder ging dan alleen wat mensen bij elkaar zetten om er een mooie plaat van te schieten.


Het is een mooi en intiem kijkje in de keuken. We gaan terug in de tijd, maar mogen ook mee met Leibovitz terwijl ze de cast van 'Marie Antoinette' of George Clooney en Julia Roberts fotografeert. Daarnaast passeren erg veel bekende hoofden, die eens of meerdere keren voor haar camera gestaan hebben, de revue. Indrukwekkend is het materiaal met Susan Sontag, die overleed aan leukemie in 2004. Op die momenten is Leibovitz even niet de fotografe die weet hoe het moet, maar vormt zij het middelpunt van het beeld, in plaats van alle bekende hoofden die ze ooit eens op de foto heeft gezet. Een aanrader, deze film.