De première van AAP, het stuk van de Utrechtse theatergroep Theater EA, was op 13 mei in Theater Kikker te zien. Een voorstelling van regisseur Tarkan Köroğlu over ons, wij mensen bekeken door de ogen van een aap die succesvol probeert een mens te worden. AAP vraagt een beetje eigen fantasie, maar houdt je een spiegel voor die je doet glimlachen.
tekst: Else Nugteren | foto: Jochem Jurgens


Als het publiek de zaal binnenkomt , zien ze een stellingkast met pantalons, jasjes, bloezen, schoenen, aardbeien en er hangt een bontjas met benen. “Zou er iemand in de bontjas zitten?”, fluistert een meisje. De bontjas begint inderdaad te bewegen als het publiek binnen is. Acteur Sadettin Kirmiziyüz zit in de jas verstopt.

De acteur beweegt zich als aap en als mens over het podium. Zo zit hij bijvoorbeeld als een aap op de tafel: op zijn hurken en met platte voeten. Maar schrijft en spreekt in deze houding als een mens.

Sadettin Kirmiziyüz schrikt van zijn eigen spiegelbeeld. In de spiegelwand op het podium zien we hem niet één keer, maar wel vier keer. Welke kant hij ook op kijkt: hij ziet zichzelf. Dit levert een mooi effect op. Ook later als hij danst en het showbizzleven van de aap nabootst, maakt hij mooi gebruik van de spiegel.

AAP is gebaseerd op het korte verhaal ‘Ein bericht für eine Akademie’ van Franz Kafka. Het vertelt het verhaal van een aap die per boot, opgesloten in een te kleine kooi, naar europa is vervoerd en een uitweg probeert te zoeken. De uitweg is volgens hem : de mens na doen. Pijproken en handen schudden gaat hem goed af, maar het drinken van een fles champagne vond hij in het begin een ramp. Tot hij het spreken ontdekte tijdens zijn eerste fles drank. Een broek aantrekken is nog steeds een probleem. Daarvoor heeft hij een oplossing gevonden. Hij steekt twee wandelstokken in zijn broekspijpen en kan zo gemakkelijk zijn benen in de broek laten glijden.

Om het verschil tussen mensenmanieren en apenstreken te begrijpen heb je zelf wel een beetje fantasie nodig. Sadettin Kirmiziyüz blijft natuurlijk een mens die een aap speelt die weer een mens probeert te zijn. Dit levert grappige momenten op en houdt ons mensen een spiegel voor, maar zorgt af en toe voor een geloofwaardigheidsprobleem.