Wanneer de Utrechtse boekhandels aandelen zouden uitgeven voor iedere tien euro die je er besteedt, ik zou overal grootaandeelhouder zijn. Net pak aan, haar in een zijscheiding, leren koffertje in de hand en dan maar aandeelhoudersvergaderingen aflopen. ‘Wat vindt u ervan, meneer Heinen?’ Toekomstmuziek.
tekst: Frank Heinen

Het gaat niet goed met De Slegte. Nederlands enige ramsjboekenwinkel doekt zijn filialen in hoog tempo op. Steeds minder klanten, steeds minder omzet. Reden: de concurrentie van online boekwinkels, waarop iedereen zelf zijn eigen overbodige, beschimmelde literatuur kan aanbieden é biedt! Sinds 11 juni staat de toko zelfs te koop, volgens Quote althans. Daar helpt geen metamorfose (van geel-paars naar paars-geel, hoe verzin je het?) aan. Tijd voor een bezoekje aan het Utrechtse filiaal, wie weet voor het laatst?!

STAPELS
Bij binnenkomst in het pand aan de Oudegracht is er niets te merken van een verloren concurrentiestrijd. In slagorde schuifelen de klanten op deze zaterdagochtend tussen de wankele stapels boeken. Het zijn Stapelweken bij De Slegte: zeg maar gerust: de ramsjvariant van de Doldwaze Dagen, het boekenequivalent van de Hamsterweken. Veel voor weinig, daar komen de dagjesmensen graag op af, om pas binnen te beseffen dat het om veel van Mulisch gaat.

foto CC-SA-3.0-nl, Luctor IV

GELOEI
Van buiten komt ondertussen het ononderbroken gegil van de bloemenman, die al eeuwen op zaterdag vóór de ingang van De Slegte staat. DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES! En dat dag in dag uit, jaar in jaar uit. DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES! Zijn geloei hoort bij De Slegte, zoals Jip bij Janneke hoort (en Jip en Janneke samen bij de Hema trouwens, maar dit terzijde).
DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES!

PARTIJTJE
Binnen zijn er de reusachtige stapels boeken, boeken die ooit afgeprijsd zijn, boeken die ook na een grandioze prijsverlaging nog steeds niemand wil(de) hebben, boeken die dan nóg maar een keer afgeprijsd worden tot er nauwelijks nog sprake is van een prijs. En dan nog liggen ze in stapels van honderd op de plank, de paria’s onder de boeken, de boeken van niks, de boeken voor niks, de boeken wier schrijvers met het schaamrood op de kaken door het leven gaan, want niets is erger voor een schrijver dan om je boek bij De Slegte te zien eindigen. Alsof je kind op geen enkel partijtje wordt uitgenodigd. Toch? En toch: menig, inmiddels ‘groot’ auteur heeft ooit bij De Slegte zó gelegen of ligt er…

DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES!
De ramsj-afdeling is daarmee tegelijkertijd een paradijs en een kwelling voor de boekenkoper. Overal liggen boeken van grote schrijvers – want niemand ontkomt aan de grijparm van De Slegte, zelfs De Slegte zelf niet, zo blijkt – voor bijna niks, zomaar voor het grijpen.
Je pakt zes boeken van de 3 voor 10-tafel (twintig euro voor zes nieuwe boeken, gniffel je hebberig), je bladert een beetje ongedurig door de nieuwe ramsj (toch nog acht of negen euro per stuk, denk je krenterig) en je bestijgt de trappen naar de tweedehands afdeling van De Slegte.
Het is warm en door de openstaande ramen waaien de stadsgeluiden door de verlaten gangpaden vol kasten met boeken over modeltreinen, Pools koken en Privaatrecht voor Beginners: DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES!

AFGERAGDE POEMA
Ik vermoed dat het fout is gegaan bij de tweedehands afdeling van De Slegte. Correctie: dat vermoed ik niet: dat wéét ik. Niet alleen is de tweedehands afdeling het enige deel van De Slegte dat concurrentie heeft van de Bol.com’s, de Antiqbook’s en de Boekwinkeltjes.nl’s van deze wereld, de prijzen liggen er bovendien veel hoger dan bij welk ander antiquariaat dan ook. Je vindt nooit meer een tweedehands boek van minder dan vijf euro bij De Slegte, of het moet een afgeragde Poema Pocket met een gebroken ruggetje en de neusinhoud van de vorige eigenaar er nog in zijn.

Dan kun je nog zoveel boeken verkopen, nog zo’n prachtig pand bewonen, nog zulk goed geïnformeerd personeel hebben, nog zoveel Stapelweken; als je te duur bent, gaan we wel naar de overbuurman. DRIE BOSSEN ROZEN! ACHT EUROOTJES!, hoor ik.

Drie bossen rozen voor acht euro, geen geld.