Agora is een historisch werk vol drama, avontuur en symboliek. Deze nieuwe film van Alejandro Amenábar verhaalt over de geloofsstrijd in Alexandrië, in de 4e eeuw na Christus. De strijdende mannen worden gecentreerd rondom de mooie filosofe Hypathia, die in haar eentje de wetenschap, de wijsheid en het vrouwelijke archetype vertegenwoordigt, in een tijd waar feminisme nog een zeer verre toekomstdroom was.
tekst: Marie-José Vincent


In 4e eeuws Alexandrië leeft Hypathia (Rachel Weisz) met haar vader en hun slaven. In de bibliotheek, die door het opkomende Christendom als heidens wordt beschouwd, wijden zij zich aan het bestuderen van de overgeleverde wijsheid uit de oude beschaving. Hypathia geeft onderwijs in filosofie en astronomie aan haar discipelen, waaronder Orestes (Oscar Isaac), die haar telkenmale zijn liefde verklaart, maar tevergeefs. Hypathia wijdt zich volledig aan de wetenschap en is niet van plan zich aan een man te onderwerpen. Ook Davus (Max Minghella), een van de slaven, houdt heimelijk van haar. Tegelijk worstelt hij met zijn onderdrukte positie en zijn belangstelling voor het Christendom.

Als de bibliotheek wordt bestormd door de groeiende massa Christenfundamentalisten grijpt Davus zijn kans op vrijheid en voegt zich bij hen. Hypathia zet daarna haar werkzaamheden voort en blijft op zoek naar de waarheid over de aarde en het heelal. Dit valt in slechte aarde bij de Christenen, omdat zij de filosofie verkiest boven het aanhangen van een geloof. Bovendien heeft ze, als nota bene vrouw en atheïst, wel erg veel invloed op Orestes, die inmiddels prefect van de stad is.


De film is een avontuurlijk schouwspel van geloofsstrijd en massahysterie, gecombineerd met emoties en politieke verhoudingen. Het geheel speelt zich af in een wereld van mannen die allen gepassioneerd zijn, voor Hypathia of voor het geloof. Herhaaldelijk raken zij verstrikt in een bloedige strijd tussen hun doelen, hun tegenstanders en hun liefde voor haar. Hypathia blijft als enige neutraal en vervolgt onverstoorbaar haar wetenschappelijke weg.

Ook is het Hypathia die vanuit een wijdere blik (en een stelling van Euclides) probeert de mannen te doen inzien dat mensen uiteindelijk meer op elkaar lijken dan van elkaar verschillen: “If two things are equal to a third, all are equal”. Met het camerawerk wordt beoogd de verschillende blikvelden weer te geven, door het ene moment juist op straatniveau te filmen (bloed op de camera incluis) en dan weer uit te zoomen naar het verre heelal. Helaas wordt dit trucje wel iets te vaak gebruikt, waardoor de symboliek er te dik bovenop ligt. Voor het overige is Agora een prachtig drama, dat de emoties en dilemma’s van het tijdsbeeld goed weergeeft, gedragen door sterk acteerwerk van vooral Rachel Weisz (Hypathia) en Max Minghella (Davus).