Home / expo-musea / Evolutie in het Mondriaanhuis

Ga de stad uit en trek de provincie in

Evolutie in het Mondriaanhuis

10-5-2012 | expo-musea | 
|
Buttons maken bij God save the Queen heb je vorig weekend al gedaan. Voor het Dick Bruna huis voel je je toch echt iets te oud. De schatkamer van museum Catharijneconvent ben je al drie keer in geweest. Het Rietveld Schroderhuis kent voor jou geen geheimen meer. Dan is het misschien tijd om een kijkje te nemen buiten de eigen stadsgrenzen en de provincie in te duiken. Niet alleen de stad Utrecht heeft namelijk veel moois te bieden. Ga eens een dagje naar Amersfoort en breng een bezoek aan het geboortehuis van Piet Mondriaan. Tot en met 10 juni is in het Mondriaanhuis de tentoonstelling Evolutie te zien. Het is de treinreis (slechts 14 minuten!) meer dan waard.


Voorzijde Mondriaanhuis

Piet Mondriaan
Het museum is gevestigd in het geboortehuis van Piet Mondriaan (1872 – 1944) en is gewijd aan diens werk, leven en ontwikkeling als kunstenaar. De meeste mensen zullen bij het horen van zijn naam direct denken aan de grote witte doeken met daarop gele, rode en blauwe strepen. Het museum leert de bezoeker echter dat Mondriaan ooit is begonnen als traditioneel en klassiek schilder, die landschappen, sloten, weilanden en boerderijen als onderwerp hanteerde. Hollandser taferelen vind je niet. Pas wanneer Mondriaan in Parijs onder invloed raakt van het kubisme en Picasso en zich verdiept in de antroposofie van Rudolf Steiner wordt zijn werk steeds abstracter. Hij sluit zich aan bij De Stijl en gebruikt slechts nog horizontale en verticale lijnen. Bovendien beperkt de schilder zich voortaan nog tot slechts de drie primaire kleuren, rood, geel en blauw, plus grijs, wit en zwart.

Dat kan mijn kleine zusje ook!
Veel mensen zullen bij het zien van Mondriaans abstracte werk de neiging moet onderdrukken om te roepen: "dat kan mijn kleine zusje van drie ook"! Een bezoek aan het museum maakt echter duidelijk wat er achter die schijnbaar simpele strepen en vlakken schuilgaat. Er gaat een lange ontwikkeling aan vooraf en er zit wel degelijk een filosofie achter. Dit is mooi te zien in de permanente biografische tentoonstelling De wereld van Pieter Cornelis. Bovenaan de muur is een tijdlijn aangebracht en bij elk jaartal is een kleine afbeelding van zijn werk te zien. Op die manier kan je door simpelweg je blik langs de muren te laten glijden de ontwikkeling die Mondriaan als kunstenaar heeft doorgemaakt in je opnemen. Beginnend zoals gezegd met Hollandse thema's als molens en koeien, om via strakke lijnen en strepen te eindigen met de haast vrolijke schilderijen die Mondriaan maakte in New York. Je ziet als het ware de jazz en het bruisende stadsleven terug in werken als Victory en Broadway Boogie Woogie. Kortom, een veelzijdige en invloedrijke kunstenaar bovendien. Mondriaan wordt internationaal gezien als een belangrijke pionier binnen de abstracte kunst. Denk je nog steeds dat je kleine zusje dat ook kan?

Zaaloverzicht Evolutie. Foto: J. Driest

Evolutie
Een reden om je bezoek niet te lang uit te stellen is de huidige tijdelijke tentoonstelling, Evolutie. Vier hedendaagse Nederlandse kunstenaars, Gerben Koldijk, Paul Drissen, Gijs Frieling en Menso Groeneveld, hebben de bovenruimte van het museum gezamenlijk ingericht en vormgegeven.
Het streven van de vier mannen was om de zachte en warme kant van Mondriaan te benadrukken. Daarnaast wilden ze aandacht schenken aan het decoratieve aspect van zijn werk. Voor de inrichting van de ruimtes lieten ze zich inspireren door het atelier van Mondriaan, waarvan in het museum een replica te bewonderen is, en de studio van een kunstenaar in het algemeen. Het resultaat van de samenwerking is een bonte verzameling werken en een explosie van kleuren, materialen en creativiteit.

Gerben Koldijk, Zaaloverzicht Evolutie

Prettige chaos
Er hangen, liggen en staan verschillende werken verspreid over de bovenste verdieping en de tussenvloer. De muren zijn zachtroze geverfd. Er hangen geborduurde reproducties van Mondriaans schilderijen aan de wand, een idee van Gijs Frieling. Op de grond heeft Menso Groeneveld het laatste schilderij van Mondriaan nagemaakt, Victory Boogie Woogie, dat overigens nooit is voltooid. Daarbovenop staat als een soort grafzerk een beschilderde steen. Laag aan de muur hangen collages van Paul Drissen; hij maakt gebruik van foto's, geometrische vormen en zachte kleuren. Op een tussenvloer knalt het werk van Gerben Koldijk je tegemoet. Felle, contrasterende kleuren, strakke en vloeiende lijnen, een streepjespatroon als sjabloon over de hele achtergrond. Op de vloer liggen voorstudies van zijn werken, getekend op papier. De Iraanse kalligraaf Afshin Afrouz heeft zijn talenten ingezet en op een aantal muren teksten in sierlijk Farsi geschilderd. Eén van de muren bestrijkt een uitspraak van Gerben Koldijk. Met roze letters staat in Iraans schoonschrift geschreven: “Net als Mondriaan schilder ik lijnen als ik aan vrouwen denk.”