Dit najaar organiseert het Centraal Museum de internationale modetentoonstelling Global Fashion / Local Tradition, waarin de effecten van globalisering in de hedendaagse mode centraal staan. Te zien is werk van bekende en minder bekende hedendaagse ontwerpers. De thematiek wordt vanuit de volgende zes invalshoeken belicht.

1. Overzicht Fashion Weeks
Parijs, Milaan en Londen zijn niet langer de enige centra van de modewereld, steeds meer speelt deze zich af op een internationaal platform. Vandaag de dag kent ieder continent zijn eigen Fashion Week. Hierdoor, en door het wereldwijde bereik van het Internet, slagen veel niet-westerse ontwerpers er in om door te dringen tot een internationaal publiek. De tentoonstelling opent met een audiovisueel overzicht van alle Fashion Weeks over de gehele wereld.

2. Global Fashion als vorm van kolonialisme: het in kaart brengen van de wereld
John Galliano toont een selectie van zijn wintercollectie 2004/2005. Hierin vermengt hij elementen van Oost-Europese klederdracht, kleding uit Jemen, kostuumhistorische en zwerverselementen op een onnavolgbare wijze. In zijn werk zien we een ontdekkingstocht naar authentieke volkeren, technieken en vakmanschap die hij vervolgens in een ‘supersamplingmix’ samenvoegt. Galliano symboliseert hiermee de vluchtigheid van de mode: elk seizoen wordt er een nieuw beeld gecreëerd dat vervolgens weer wordt vervangen door het volgende.

3. Internationale ontwerpers die gebruik maken van hun eigen culturele achtergrond
Dit gedeelte geeft een overzicht van bekende westerse en niet-westerse ontwerpers die hun eigen achtergrond en traditie tot een handelsmerk hebben gemaakt. Hier is werk te zien van Vivienne Westwood, Bernhard Willhelm, Sophia Kokolasaki, Comme des Garçons, Yohji Yamamoto, Xuly Bet, Junya Watanabe, Issey Miyake en Hussein Chalayan (Ambimorphous). In 1981 introduceerden de Japanners in Parijs voor het eerst een traditionele Japanse esthetiek en niet-westerse kledingtraditie. Vervolgens brachten in de jaren negentig ook de Engelsen, Belgen en Nederlanders een eigen cultuur mee naar Parijs. Vivienne Westwood schreef bijvoorbeeld geschiedenis met haar specifieke gebruik van de Engelse Ruit, de Engelse tailoring en het typische kleurgebruik daarin. Vervolgens zijn ook niet-westerse ontwerpers, zoals de Afrikaanse Xuly Bet en de Turkse Hussein Chalayan, in Parijs warm onthaald vanwege hun frisse ontwerpopvatting. Zo speelt Chalayan regelmatig met elementen van Turkse klederdracht en tradities. Xuly Bet introduceerde het idee van recycling in de haute couture, een herkenbaar Afrikaans principe.

4. Op de modekaart zetten van eigen culturele tradities
In dit deel van de tentoonstelling zijn ontwerpers en merken te zien die vasthouden aan de eigen afkomst en tradities, en daarmee een internationaal publiek zoeken via Internet en Fashion Weeks. Zo brengt Dene fur Clouds, Indianen uit Noord-Canada, de eeuwenoude Indiaanse vingerbreitechniek professioneel aan de man. Het merk China Lane verwerkt Chinese borduurtechnieken in moderne lounge-wear voor de Parijse beurs. Te zien zijn verder: Rita Kumar (India), Manish Arora (India), Sun Goddess (Zuid-Afrika), Razu Mikhina (Rusland) Coopa Roca (Brazilië, Rio de Janeiro), Alexander Herchcovitch (Brazilië, Sao Paolo), Pineda Covalin (Mexico) en Lam de Wolf (Nederland).

5. Hoe traditionele culturen mode-items opnemen
De Nederlandse kunstenaar Roy Villevoye verzamelt T-shirts van de Asmats in Nieuw Guinea. Hij vond uit hoe ze het moderne T-shirt versieren en inkerven, op een soortgelijke manier als hun traditionele tatoeages en sculpturen. Hiermee toont Roy Villevoye aan dat ook de traditioneel levende Asmats in Papua Nieuw Guinea veel meer open staan voor invloeden van buiten dan vroeger werd gedacht. De aanname dat dergelijke culturen een kledingcultuur hebben die niet wijzigt, houdt dus geen stand. Feit is dat de klassieke scheidslijn tussen mode als een westers fenomeen en traditionele kledingculturen als niet-westerse fenomenen, niet langer is te handhaven.

6. Het exotisme in de kostuumgeschiedenis
Tenslotte is er een selectie te zien uit de eigen historische collectie van het Centraal Museum. Kostuums, stoffen en accessoires laten zien hoe andere culturen altijd al onderdeel zijn geweest van de westerse mode. De Franse ontwerpers lieten zich ook al voor 1980 inspireren door Afrika, Egypte en India en gebruikten het exotisch thema in hun ontwerpen. Alles wat van buiten Europa kwam was etnisch en exotisch, maar werd vanuit de westerse maatstaven voor mode niet erg serieus genomen.

Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus met achtergrondartikelen van Prof dr. Sandra Niessen, Sumati Nagrath en drs José Teunissen. De publicatie verschijnt in het Nederlands en Engels.
Global Fashion / Local Tradition, uitgeverij Terra, ISBN 90 5897 371 9, € 29,95.