Home / expo-musea / Kiki Lamers

Interpretatie op de werkelijkheid

Kiki Lamers

12-3-2010 | expo-musea | 
|
Heel even, op het eerste gezicht, lijkt de tentoonstelling van Kiki Lamers te bestaan uit foto's van jonge kinderen. Dan, als je naderbij komt zie je dat de afbeeldingen geen foto's zijn, maar schilderijen: portretten van kinderen die met hun ogen de ruimte doorkruisen. En als je dan de tijd neemt om echt goed naar de schilderijen te kijken, dan blijken het ook geen portretten. De kinderen die Kiki Lamers schildert zijn hoofden, die te wazig en te weinig gedetailleerd zijn om als toeschouwer hun blik te kunnen grijpen. Gekozen is voor het kindergezicht omdat zij nog ongetekend zijn door emoties en volgens Lamers daarmee de perfecte belichaming zijn van het mysterie. Naakte lijven zodat hun mysterie niet wordt verhuld.
tekst: Marieke van Schoonhoven

Kiki Lamers, Girls Head 3, 2009, Direct Art Collection, Nederland
Verwarring die de schilderijen op het eerste gezicht teweeg brengen, is zeker niet ongegrond. De beelden van de kunstenares hebben inderdaad een fotografische oorsprong. De foto's die ze maakt projecteert Lamers eerst op een leeg doek. Zo levert de fotografie de motieven voor haar schilderijen. Vervolgens komen de penselen er aan te pas en legt ze daarmee haar eigen interpretatie van de kiekjes vast op het doek. Het resultaat is verrassend, want het blijkt veel meer dan een manipulatieve kopie. Door haar hoofd en haar hand die tussen de projectie en verf zit, lukt het Lamers spannende beelden neer te zetten die geheimzinnig zijn, haast sprookjesachtig.

De techniek van projecteren die Kiki Lamers toepast, is hoe geslaagd ook, echter zeker geen unieke vondst. Geëxperimenteerd wordt er al met spiegels, lenzen en licht, nog voor Jezus het daglicht zag. De uitvinding van de eerste echte camera obscura, wat vrij vertaald donkere kamer betekent, heeft zijn oorsprong in de Arabische wereld, zo'n duizend jaar geleden. Het apparaat projecteert een afbeelding van de omgeving op een scherm en is daarom de voorloper van de fotografie. In de 17de eeuwse schilderkunst, worden de 'Dutch Masters', zoals Johannes Vermeer, met hun ongelooflijke aandacht voor detail, er hevig van verdacht dat ze ook zo'n optisch speeltje in de kast hadden staan.

De recente Hockney-Falco theorie heeft de rumoeren rondom deze kopieerkunstenaars in de Gouden Eeuw alleen maar harder hoorbaar gemaakt. David Hockney, een van de twee mannen achter de theorie en belangrijkste vertegenwoordiger van Pop Art, maakte hierover een tijd gelezen een ontzettend mooie documentaire voor de BBC: Secret Knowledge. Niet zozeer de onthulling van het wijd verbreide gebruik door de klassieke meesters is hierin spectaculair, maar dat hij het zo grondig, met tal van experimenten verbeeldde. Kijk, luister en oordeel zelf.

En Kiki Lamers, die geen doekjes windt om haar methode, en evenveel mysterie weet te leggen in de ogen van haar kindergezichten als het meisje met de parel, zij is dé 'Dutch Mistress' van de 21ste eeuw.

Tussen de schilderijen van Kiki Lamers hangt ook een aantal schilderijen van de schilder Pyke Koch (1901-1991). Ook op zijn doeken zijn realistisch ogende scenes te zien, veelal portretten met indringende ogen. Koch zelf noemde zijn werk 'magisch realisme'. Hoewel de resultaten van de twee kunstenaars op het eerste gezicht weinig gelijkenissen tonen - de één dromerig en met zachte tinten, de ander met hardere tonen - blijken ze allebei te spelen met wat er onder de oppervlakte verscholen gaat.

Aanbevolen

Tip

In Vredesnaam

Verslag

Stof tot nadenken