Na No Country for Old Men komen de Coen Brothers nu met Burn After Reading. Wie weer zo’n sublieme topfilm verwacht komt bedrogen uit.
tekst: Aaron Rookus


De film vertelt de ongelukkige samenloop van verschillende personages die allen gebeurtenissen verkeerd interpreteren met alle gevolgen van dien. Een disk met daarop de memoires van een ex-CIA agent Osbourne Cox (John Malkovich) komt in handen van twee fitness-instructeurs genaamd Chad Feldheimer en Linda Litzke (Brad Pitt en Frances McDormand) die er hun slaatje uit proberen te slaan. Door middel van afpersing willen ze vijftigduizend dollar zodat Litzke haar cosmetische ingrepen kan betalen. De vrouw van Osbourne Cox, Katie Cox, gaat vreemd met de seksverslaafde Harry Pfarrer (George Clooney), die op zijn beurt weer Linda Litzke heeft opgedoken op het internet voor wat losse avontuurtjes.

De karakters ontwikkelen vele losse lijntjes die hen allen met elkaar verbinden en uiteindelijk dodelijke, vermiste en comateuze personages opleveren. Misverstand op misverstand leidt de kijker door de film heen.


De belangrijkste films van het duo, Fargo, The Big Lebowski en No Country for Old Men, maar ook bijvoorbeeld The Hudsucker Proxy, vallen allemaal op door een sterke eenheid in cameravoering en editing. In deze film komen deze elementen niet op de eerste plaats en daarom valt ie tegen als je een Coen-film verwacht. De nadruk ligt hier meer op het ensemble waarin vooral de kwaliteiten van Tilda Swinton goed naar voren komen. Ze speelt (hoe verrassend) een bitch van de hoogste plank. Jammer is wel dat haar rol op het einde ondergesneeuwd wordt door de vele verhaallijnen die dan tot een einde gebreid moeten worden. In het ensemble mist vooral Brad Pitt hier de boot. Hij probeert een karikatuur te scheppen; een stijl die hem niet echt ligt. Liever zag je hier Will Ferrell, die deze domme typetjes wel overtuigend neer kan zetten.


Het verhaal ontvouwt zich niet te snel. De vele verhaallijnen vergen wat tijd om te vertellen. Daardoor vraag je je af waar het naar toe gaat, wat in principe een goed teken is. Maar in Burn After Reading weet je het aan het einde nog steeds niet, en dat is jammer want het maakt het tot een luchtig tussendoortje in het oeuvre van de getalenteerde broers. Dit wordt mede versterkt door de niet zo uitgesproken vormgeving in camera en editing.

Het is alsof de Coen Brothers zelf ook niet goed weten wat ze eigenlijk willen vertellen. Ze eindigen met de dialoog 'Wat is er nou eigenlijk gebeurd?' Waarop wordt beantwoord: 'Ik weet het ook niet precies.' De eerste zin is makkelijk te vervangen met 'Waar hebben we nou eigenlijk naar gekeken?' en dat is meteen het onbevredigende gevoel van de film in een notendop.