Hoeveel titels heb je als regisseur op je naam staan, als je 102 jaar oud bent en nog steeds regisseert? In het geval van Manoel de Oliveira: 58 uitgebracht en twee in de maak. De Oliveira is de oudste actieve regisseur ter wereld. Hij maakte als jochie het ontstaan van de speelfilm mee en zag het medium langzaam uitgroeien tot een digitaal spektakel. Dit bewustzijn is terug te zien in zijn film ‘The Strange Case of Angelica’ (O Estranho Caso de Angélica).


Bezeten door Angelica
“Die vreemde werkelijkheid. Was het slechts een hallucinatie of toch echt?” Deze vraag stelt de jonge fotograaf Isaac (Ricardo Trêpa) zich halverwege ‘The Strange Case of Angelica’. Zowel Isaac als de kijker wordt in dit magisch-realistisch drama aan het twijfelen gezet. Het begint allemaal op een regenachtige nacht. Een auto rijdt door een kronkelig straatje, een man stapt uit, hij is dringend op zoek naar een fotograaf. Isaac wordt aangewezen en moet onmiddellijk meekomen naar de villa van een rijke familie. Daar, beeldschoon opgebaard in een trouwjurk, ligt Angélica, de dochter des huizes. Isaac krijgt de opdracht portretfoto’s van het dode meisje te maken, maar wanneer hij dat wil doen, lijkt ze ineens heel even tot leven te komen. Isaac is verbouwereerd en kan de gebeurtenis niet meer loslaten. Hij raakt bezeten door Angélica.

Spel tussen heden en verleden
De Oliveira’s drama speelt op meerdere manieren een spel tussen het heden en het verleden. Bijna alles in de film doet denken aan vroeger. Isaac kan met zijn zwarte pak, zijn hoed en zijn analoge camera zo terug naar de jaren ’50. Ook de interieurs waarin hij zich begeeft, zijn niet van nu. De aanwezigheid van hedendaagse auto’s is het enige dat doet verraden dat de film zich in de 21e eeuw afspeelt.


Theater op het doek
De manier van filmen herinnert aan een oude Hollywood klassieker. De kleuren zijn afgemat, de shots zijn relatief donker. Een indringend pianowerk begeleidt de meeste scènes waardoor je al snel een vergelijking trekt met de vroege film. De kadrering van het beeld versterkt dit. Je ziet met name de romp van de personages en de onevenwichtige verdeling in ruimte suggereert weinig vrije cameravoering. Daarnaast is ook de vergelijking met theater snel gemaakt in deze film. De Oliveira speelt met voor- en achtergrond. Hij positioneert de acteurs alsof ze op de planken staan. De meeste scènes houden pas op als de acteurs af gaan. De camera loopt net te lang door.

Ervaring en gevoel
‘The Strange Case of Angelica’ doet dus wat gemaakt aan; alles is duidelijk geënsceneerd en het spel is af en toe wat houterig. Het lijkt hierdoor alsof De Oliveira een beetje is blijven steken als regisseur van vroeger. Toch laat hij met de film ook zien dat hij zeker nog kan regisseren, ondanks zijn hoge leeftijd. Zijn ervaring en zijn gevoel voor stijl komen tot hun recht. Van A tot Z is de film bevreemdend, magisch, maar toch ook realistisch.